महेश गुंडेटीवार/गडचिरोली:भामरागड तालुक्यातील लाहेरीच्या पलीकडचा भाग म्हणजे अबूजमाड प्रवेशद्वार. घनदाट जंगल, डोंगराळ भूभाग आणि दीर्घकाळ नक्षलवादाचे प्राबल्य यामुळे छत्तीसगड सीमेजवळील हा परिसर विकासाच्या प्रवाहापासून दशके दूर राहिला होता. परंतु आता परिस्थिती बदलू लागली आहे. स्वातंत्र्यानंतर 78 वर्षांनी प्रथमच प्रशासनाने या नक्षलग्रस्त भागात आरोग्य सुविधा पोहोचवत इतिहास रचला आहे.
गुंडेनूर नाल्याच्या पलीकडील गावांना आतापर्यंत उपचारांसाठी नाले ओलांडत, डोंगर-दऱ्या पार करत तीन ते चार तास पायपीट करून लाहेरी प्राथमिक आरोग्य केंद्रात यावे लागत होते. परंतु आता कुवाकोडी आणि फोदेवाडा या दोन्ही गावांत आधुनिक आरोग्य उपकेंद्र कार्यान्वित झाल्याने स्थानिकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.या उपकेंद्रांच्या उभारणीत अनेक अडचणी आल्या. दुर्गम भूभाग, वाहनासाठी अयोग्य रस्ते, वीजेचा अभाव, तसेच नक्षलवादाचा धोका,अशा कठीण परिस्थितीत तब्बल 12 वेळा निविदा काढूनही कोणी कंत्राटदार पुढे येत नव्हते. शेवटी भगवती बिल्डर्स यांनी हे आव्हान स्वीकारून जनरेटरच्या साहाय्याने विजेअभावी उपकरणे चालवत बांधकाम पूर्ण केले. कामकाजादरम्यान अनेक मजुरांना मलेरियाचे संकटही भोगावे लागले, पण त्यांनी हार मानली नाही.
आज भामरागड तालुक्यात तीन प्राथमिक आरोग्य केंद्रे (मन्नेराजाराम, आरेवाडा, लाहेरी), दोन आरोग्य पथके (ताडगाव, कोठी) आणि दोन मोबाइल युनिट कार्यरत आहेत. लाहेरी प्रा.आ. केंद्रांतील नऊ उपकेंद्रांत एकूण 43 गावांचा समावेश असून, दहा हजारांहून अधिक लोकसंख्या येथे राहते. या भागातील आरोग्य सेवेला चालना मिळण्यासाठी कुवाकोडी आणि फोदेवाडा उपकेंद्रे महत्त्वाची ठरणार आहेत. जिल्ह्याच्या विकास यात्रेत ही पायरी ऐतिहासिक मानली जात आहे. नक्षलग्रस्त भागात प्रशासनाने आरोग्य केंद्र उभारून दाखवलेली इच्छाशक्ती आणि समर्पण यामुळे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची दृष्टी साकार होताना दिसत आहे.
दुर्गम भागात पहिल्यांदाच फ्री फॅब्रिकेटेड स्ट्रक्चर उभे करून दर्जेदार आरोग्य सेवा सुरू करण्यात आली आहे. जल जीवन मिशनच्या माध्यमातून पिण्याच्या पाण्याची योजना कार्यान्वित झाली असून, लवकरच ग्रामपंचायत भवनही पूर्ण होईल.आरोग्य सेवा, शुद्ध पाणी आणि इतर शासकीय योजनांचा लाभ प्रत्येकापर्यंत पोहोचविण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. लाहेरी वरून मनुष्यबळ देऊन सेवा पुरविण्यात येत आहे.
-सुहास गाडे
मुख्य कार्यकारी अधिकारी गडचिरोली
